Oostenburg Für die Öffentlichkeit zugänglich
Ursprünglich aus dem 18. Jahrhundert stammender Landsitz, im Jahr 1837 abgebrochen und dann auch mehr oder weniger rekonstruiert. Museum von Kollum „Mr Andreae”.
In 1773 liet Eyso de Wendt (1718 - 1780) een buitenplaats aanleggen die Oostenburg werd gedoopt. De Wendt had in Nederlands-Indië een zeer lucratieve post bekleed (directeur van de handel op China; ook bezat hij aandelen, o.m. in de opiumhandel) en was een vermogend man geworden. Eenmaal terug werd hij grietman van West-Dongeradeel, maar hij bleef in zijn geboorteplaats Kollum wonen tot zijn overlijden.
Zijn nazaten besloten in 1836 tot de verkoop 'op afbraak', hoewel het dan 63 jaar oude gebouw in de advertentie 'uitmuntend onderhouden' wordt genoemd. Er is zeker overgegaan tot afbraak van bijgebouwen en ontmanteling van de buitenplaats. Wat het hoofdgebouw betreft: het nieuwe 'armhuis' vertoont een grote gelijkenis met het 18e-eeuwse gebouw (zie onder). De voornaamste wijziging is dat de ingang is verplaatst naar de zuidelijke zijmuur. Het nieuwe gebouw had klaarblijkelijk op z'n minst het oude als voorbeeld. Bij een restauratie in 1979 is de oorspronkelijke plaats van de ingang hersteld, zoals ook in andere elementen is teruggegrepen op de situatie voor 1836. (Informatie deels van Tymen Wierstra.)
De Wendt liet, om het buiten te verfraaien, een merkwaardige folly (zoals we dat heden ten dage noemen) aanleggen: de Steenen Berg. Het was een gemetselde boog, aangevuld met aarde, zodat het op een berg leek. Maar de boog was open aan vier kanten, zodat men er met een wagen doorheen kon rijden. Zijn neef en erfgenaam, Eco de Wendt, liet er een theehuis op bouwen, hetgeen het exotische karakter nog versterkte. Het geheel heeft ongeveer vijftig jaar bestaan en was in de wijde omgeving bekend.
Overigens ligt het 'buiten' nu midden in Kollum en er is geen park meer bij*). Sinds zomer 2017 is de Oudheidkamer hier gevestigd, nu: Kollumer Museum 'Mr. Andreae'. Open op vrijdag- en zaterdagmiddag of op afspraak. (Raadpleeg de website.)
*) Hier staat tegenover dat Kollum ook een landhuispark bezit waarvan het huis nooit gerealiseerd is: het Witwaterbos, aan de westkant van de Adje Lambertszlaan. Dit park was oorspronkelijk geïnspireerd op het park bij Oostenburg. Martinus van Scheltinga (1744 - 1820) zou hier ook een landhuis hebben willen bouwen, maar dit is er nooit van gekomen. (pn)
