Foto: Peter Nieuwenhuijsen

Monsmastate Niet toegankelijk voor publiek

De state werd in 1709 gebouwd door de Bolswarder burgemeester Sipke Jansz. Monsma, als een buitenplaats op een nieuw perceel buiten de stadswal.

Monsmastate had een hoofdgebouw met twee vleugels. Bij het huis liet Monsma een tuinaanleg met gracht en een vijver realiseren. In de 18de eeuw was de state eigendom van de secretaris van Baarderadeel, Abelus Wiarda. Zijn erfgenamen verkochten het in 1803 aan Ayzo Lycklama à Nijeholt.

Het gebouw heeft één bouwlaag onder een kap met twee hoge schoorstenen. Monsmastate bezit een pilastergevel met een deur in het midden, geflankeerd door vier schuifvensters. Boven de deur bevindt zich de opgaande rijk versierde halsgevel met klauwstukken. Het interieur bevat nog de oorspronkelijke gang met een getoogd poortje. In de rechter voorkamer is nog de oude betimmering te zien.

In de 19de eeuw zijn de beide vleugels afgebroken blijkens een steen in de gevel met het jaartal 1859. Al eerder, in 1829, is een deel van het terrein afgestaan ten behoeve van de aanleg van een begraafplaats. Ook de gracht voor het huis is gedempt. In 1885 werd een schuur met een stal aangebouwd. Tot 1965 is hier het boerenbedrijf uitgeoefend, hetgeen in 2003 tot een museum in de stal heeft geleid. Het huis werd omstreeks 1998 gerestaureerd. Monsmastate wordt particulier bewoond.