Museum Martena: Sophia en Wytze, de 'Friese Maarten en Oopjen'.


Rembrandt schilderde Maarten Soolmans en Oopjen Coppit manshoog (€ 160 miljoen). Zijn tijdgenoot Wybrand de Geest deed ditzelfde met Sophia van Vervou en haar man Wytze van Cammingha. Van 17 juni tot 5 november worden 'de Friese Maarten en Oopjen' tentoongesteld. Wybrand de Geest schilderde Sophia van Vervou, nazaat van Hessel van Martena en slotvrouwe van de Martenastins, en haar eerste man Wytze van Cammingha, uit de familie die eigenaar was van Ameland. Deze portretten bestonden al (Sophia zeker, Wytze waarschijnlijk) toen Rembrandt van Rijn Wybrand de Geest in 1634 bezocht, op weg naar zijn Friese bruid Saskia van Uylenburgh (Wybrand de Geest was aangetrouwde familie van haar). In dat jaar schilderde Rembrandt ook Maarten en Oopjen, in het atelier van Wybrands schoonvader.

media_191_362589_media_191_362589_w160_cmedia_191_362590_media_191_362590_w160_c

(Tekst Museum Martena:) Van 17 juni tot 5 november 2017 komt de slotvrouwe van het Martenahuis in Franeker weer thuis! Sophia van Vervou brengt haar kersverse echtgenoot Wytze van Cammingha mee. De twee manshoge huwelijksportretten uit 1632 en 1634, afkomstig uit een particuliere collectie, zullen de muren van het Martenahuis tooien. Als vanouds! Ze zijn meer dan dertig jaar niet voor het publiek te zien geweest. De tentoonstelling belicht de portretten, maar ook de personen en hun ietwat problematische verbintenis.

Wie zijn deze mensen? Allebei komen ze uit een oud Fries geslacht, rijk, geleerd en niet vies van pronkje. Sophia is de achterkleindochter en erfgenaam van de omstreden ridder Hessel van Martena, die in 1500 het Martenahuis bouwt. Wytze komt van Ameland, een in die tijd vrijwel onafhankelijk ministaatje in bezit van de Cammingha’s. Sophia is protestant, Wytze katholiek. Sophia is negentien jaar ten tijde van het huwelijk, Wytze is veertig. Sophia’s moeder is trouwens al getrouwd met Wytzes broer Pieter, haar tweede huwelijk. Dus moeder en dochter zijn ook schoonzussen. Het lijkt daarom een wat wonderlijke combinatie, Sophia en Wytze. Maar ze vinden elkaar in hun uitdagende zelfbewustzijn en puissante rijkdom, die vastgelegd is op hun vorstelijke huwelijksportretten, door Frieslands beste zeventiende-eeuwse schilder Wybrand de Geest. Zij zijn de Friese Maarten en Oopjen.